miércoles, 15 de septiembre de 2010

O lugar

Teño unha amiga alegre, cariñosa, forte, moi forte, que desde hai tres meses se dedica en corpo e alma a coidar da súa nai. O último ano, antes de volver á terra, pasouno en Barcelona. Alí cambioulle a expresión do rostro: as comisuras dos seus beizos xa non se arqueaban cara arriba como era habitual; os ollos verdes non miraban coa mesma curiosidade e insistencia que amosaban antes, e no seu falar percibíase unha apatía, disimulada polo seu natural optimismo, cara todo aquilo que a rodeaba. Cando a fun visitar, no mes de abril, parecía aburrida e cansa, moi cansa, e manifestábame as súas ganas de volver á terra en canto rematara o curso.
O curso rematou en xuño e a miña amiga tivo que volver, non só polas ganas que tiña, senón porque nesas mesmas datas a nai ingresou no hospital. Así que de Barcelona regresou a Galicia e unha vez aquí instalouse na residencia en Santiago. Alí estiveron as dúas, nai e filla, ata que á primeira lle deron a alta e a segunda marchou con ela para a casa familiar. Os médicos aínda non lles dixeran o que tiña, pero, cando menos, o feito de estaren as dúas xuntas dáballes ánimos para loitar contra o que fose.
Chegaron os resultados e confirmáronse as peores expectativas. Agora só cumpría tirar cara adiante e loitar coa mellor das armas, a única capaz de manternos en pé cando as circunstancias parecen querer derrubarnos: a fortaleza.
Mes e medio máis tarde, unha complicación fíxoas regresar ao hospital. Entón fun visitar a miña amiga. Era un xoves pola tarde, deses nos que Compostela, nos meses de inverno, se enche de estudantes, e nos de verán, de peregrinos. Ía calor, aínda que unha lixeira brisa refrescaba o ambiente. Quedei coa compañeira nunha cafetería, preto da residencia, pero o suficientemente lonxe como para desconectar por unha hora. Alí falamos da vida, dos proxectos, das ilusións... Vina contenta, como era antes de marchar a Barcelona. Pregunteille como se sentía e dixo que, a pesar de todo, estaba ben, porque sabía que estaba a facer o correcto e que, ademais, estaba no lugar no que quería estar, no país que a facía sentir ben e tranquila, e no que lle gustaría desenvolver a súa carreira profesional e a súa vida nun futuro.
En Compostela, en Galicia, no seu fogar (ela non é de Santiago, pero é a cidade que sente como tal), a miña amiga retoma a forza anímica que lle roubou a grande cidade condal, e nela soña e pensa nos moitos proxectos que lle quedan por vivir.
Cando a vida cambia e os soños quedan postergados, á espera de tempos mellores, ou simplemente no baúl das lembranzas, o lugar, a terra, a esencia, permanece para nutrirnos dos ingredientes que nos fan medrar e afortalarnos, como unha árbore rexa e ben arraigada.

miércoles, 3 de febrero de 2010

Sobre o reintegracionismo (1)

Dez da noite. Restaurante mexicano. Cidade indeterminada. Língua natural de comunicação: nenhuma das conhecidas como romances ou románicas.

COMENSAIS 1 e 2: -Que fatiga; esta cidade mata. O metro, os carros que não cessam, uma hora de caminho para combinar com qualquer colega... e, para rematar, a música peleona (ou perreona/puteona) que nos chutam os de embaixo desde as seis da manhá até as doze da noite.
- Pois é, hehehe. E quem diga que isto é chic e glamouroso! Se não haverá sequer muita diferença a respeito do Rio de Janeiro, por pór um exemplo.
- Não, a principal diferença é que em Rio de Janeiro não ha luzes de néon.

COMENSAL 3 (sito ao lado dos anteriores): -Sorry, are you speaking Spanish or Portuguese?

COMENSAL 2 (sorrindo): -Ok, we are speaking Galician. We could say that it is a mixture between Spanish and Portuguese. We speak Portuguese, but with Spanish accent.

COMENSAL 3 (confuso): -But... where are you from?

COMENSAL 2 (pensativo): -Mmm... from Spain.

COMENSAL 3 (mais confuso): -And... if you are from Spain, why do you speak Portuguese?

COMENSAL 2: Well... Portuguese was born in Galicia. It is our own language, but, for many political reasons, Galicia belong to Spain for centuries.

COMENSAL 3 (interessado): Ah, it´s ok! Thanks. When I heard you, I thought that you were brazilian. It´s similar.

COMENSAL 2 (sorrindo): -Ok, ok. And, by the way, where are you from?

COMENSAL 3: -From Thailand.

domingo, 13 de diciembre de 2009

Os subsidios de Zapatero non frearon o paro


As medidas anticrise de Zapatero non deron os seus froitos e sete meses despois da súa aprobación, o paro segue en imparable ascenso. O que o Estado recauda en impostos e préstamos bancarios, gástao subvencionando planes de fomento de emprego, principalmente en obras públicas e na industria automobilística, que perdurarán ata que a débeda se faga insostible.

Mentres, e para equilibrar a balanza, o Executivo xa optou por subir o IVE, que afecta igualmente a todas as rendas, e eliminar a deducción dos 400 euros do IRPF de asalariados, pensionistas, parados e autónomos. Por outra parte, reduciu notablemente os investimentos en I+D+i, un dos sectores que máis riqueza podería xerar a medio prazo.

Mais a esmola non ha durar para sempre, e a necesidade de crear emprego produtivo faise acuciante. Así, o Goberno anunciou a semana pasada a posibilidade de implantar o modelo alemán de fomento de emprego; pola contra, Zapatero non parece seguir o modelo de Merkel en canto á reducción tributaria que a chanceler xermana porá en práctica co obxectivo de incentivar o consumo. Máis unha vez, moito intervencionismo e pouco flexibilidade.

O parlamentario catalán, Antoni Durán i Lleida, advertiu da necesidade de baixar o Imposto sobre Sociedades ao vinte por cento para as pemes (que suponen máis do 90% do tecido empresarial no noso país) e ao quince por cento para as microempresas, pois o recorte de cinco puntos proposto en maio polo Goberno resulta menos rendible que o despido de empregados. Se a isto se unen as desvantaxes dos autónomos, que acaban de ver aprobada a lei que lles dá dereito a paro (durante seis meses, traballasen o tempo que traballasen), ademais da dificultade na obtención de crédito, parece claro que poucos se van aventurar na creación dunha empresa.

E que é un país falto de emprendedores? Un país condenado ao subsidio e á emigración.

* * * *

Dos 46 millóns de habitantes que ten España, tres e medio son funcionarios. Case tantos como parados hai no sector privado. A prestación por desemprego págana os contribuíntes; as nóminas dos traballadores, tamén. Sen contar os privilegios sociais derivados da súa condición: posto de traballo e soldo asegurado á marxe da súa eficiencia, universidade gratuita para fillos de funcionarios do ensino ou seguro sanitario privado pagado polo Estado, por exemplo.

Din que en tempos de crise hai que reducir gastos. Poderíamos comezar polo plus de altos cargos.

martes, 1 de diciembre de 2009

Retrato al Oli-o

Ella sonríe con la mirada. Así, sin levantar apenas la comisura de los labios. La veo, de lejos, e incluso cuando más seria parece, una chispa se desprende de sus largas pestañas. A veces trae los ojos pintados, pero no lo necesita, el rímel no les da vivacidad a la que tienen.

Hay gente que tiene cara de permanente enfado, otra que tiene rostro de tristeza perpetua; ella, de alegría infinita. Y sonríe… cuando le preguntan y no sabe, o cuando sabe y contesta humildemente. Podría ser cualquiera, pero es una. Morena, de pelo liso, de ojos marrones y risueños, de nariz chata y respingona, faz ovalada y dos hoyuelos en los mofletes que se acentúan cuando sonríe. Al caminar, sus camisas vaporosas se le deslizan por la cadera dándole un aspecto etéreo, el mismo que manifiesta cuando me toca suavemente un hombro o una mejilla en señal de saludo.

Dice que a veces no nos entiende, que somos muy despegados, independientes. Yo me pregunto, “¿quiénes?” “Los gallegos”, dice, así en general. La verdad es que no creo que haya tantas diferencias. El ser humano es humano por encima de todo, y las historias siempre se repiten, en uno u otro lugar, con uno o más, o distintos protagonistas… Qué más da.

A mí también me gusta hablar con mi madre todos los días, aunque la tengo más cerca. Ella dice que necesita oírla al menos por la noche; a su madre y a toda la familia, y a mí me resulta entrañable.

Ahora está aquí, entre nosotras y algún “nosotro” (algún profesor que se nos cuela en el aula de vez en cuando). Este es universo femenino y para las jóvenes educadas en escuelas mixtas no deja de hacerse extraño, aunque “así se nos evitan tentaciones”, me susurran por aquí cerca. Yo no sé qué pensará ella de este tema, aunque si se lo comento, seguramente sonreirá y me dará la razón. Claro.

A ella le gusta el cine. Supongo. Y escuchar música, leer, salir con su chico, hablar con las amigas y soñar despierta de vez en cuando. Tal vez tenga alguna afición fuera de lo común; en realidad, no sé si comparte alguno de estos pasatiempos que acabo de citar, todos o ninguno. Pero no importa, porque su sonrisa dice más que cualquier enumeración sobre los gustos de las jóvenes de hoy. Parece feliz en la sencillez de su día a día, y esa serenidad la transmite en sus gestos suaves, en su tranquilidad al hablar, escogiendo las palabras que utiliza cuando opina sobre algo.

También la complace escribir historias, de gentes o cosas así... Antes de estar aquí ha pasado cinco años estudiando periodismo, así que esa es una faceta que asume con naturalidad, como parte de sí: noticias, reportajes, crónicas... vida en diferentes formatos, al fin y al cabo.

Ella sonríe a menudo. Hoy ha vuelto a sonreír y me ha dicho: “bos días, Irene”, haciéndome un guiño al hablar mi lengua mientras caminaba segura hacia su asiento. Y es que, a pesar de su juventud, muestra tal seguridad y valentía en sus gestos, que probablemente se estará adaptando con total normalidad a esta nueva tierra e incluso perfilará en su curiosa cabeza algún montaje que cohesione las ideas que se le ocurren sobre las meigas y otras leyendas populares; es muy pícara esa forma de tornear los labios. Pícara… como la vida misma.